Pierre Alechinsky (1927) volgde aan La Cambre in Brussel een opleiding in grafiek, boekillustratie en typografie. Zijn ontmoeting met Christian Dotremont in 1949 leidde tot zijn aansluiting bij Cobra, waarvan hij een van de meest actieve leden werd. In datzelfde jaar was hij medeoprichter van de Ateliers du Marais, een collectieve werkplek die uitgroeide tot een belangrijk trefpunt voor Cobra-kunstenaars en hun experimentele, interdisciplinaire praktijk. Na het uiteenvallen van de beweging in 1951 vestigde Alechinsky zich in Parijs, waar hij een schilderwijze ontwikkelde die sterk beïnvloed werd door Oost-Aziatische kalligrafie en door het abstract expressionisme. Onder impuls van de Chinees-Amerikaanse kunstenaar Walasse Ting begon hij te werken met inkt en vloeibare verf, op papier dat horizontaal op de vloer werd gelegd. Hierdoor versterkt Alechinsky de effecten van spontane bewegingen en gebaren en ontstaat een directe en fysieke relatie tussen lichaam en beeld. In zijn post-Cobra-oeuvre bleven de organische lijnvoering, het hybride figuratieve vocabularium en motieven als de spiraal en de slang – reeds aanwezig binnen Cobra – een centrale rol spelen.

Le Hameçon (1965), uitgevoerd in acrylverf op gemaroufleerd papier, toont hoe Alechinsky in deze periode tekenen en schilderen laat samenvallen. De compositie wordt gedragen door een netwerk van vloeiende lijnen en kleurvelden waaruit hybride figuren opduiken die doen denken aan maskers, dierenkoppen of carnavaleske personages, verwant aan zijn fascinatie voor de Gilles de Binche. De titel Le Hameçon  (de vishaak) verwijst naar de herhaaldelijke haak- en S-vormen die de beeldruimte structureren en die aansluiten bij het spiraalvormige motief dat binnen Cobra als symbool van voortdurende transformatie circuleerde. De horizontale werkwijze en het gebruik van sterk verdunde verf resulteren in een picturale huid waarin transparante wassingen, druipsporen en meer opaak aangezette passages elkaar afwisselen. Door het papier op doek te kleven behoudt het werk de directheid van het tekenblad, terwijl het tegelijk aan de monumentale schaal en het objectkarakter van schilderkunst refereert.

Jeanne en Charles Vandenhove verwierven het werk reeds tussen 1965 en 1969, wat wijst op een vroege en uitgesproken belangstelling voor Alechinsky’s post-Cobra-schilderkunst. In 1969 werd Le Hameçon opgenomen in de retrospectieve tentoonstelling van de kunstenaar in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel, waar Vandenhove als bruikleengever vermeld stond. Deze vroege verwerving sluit aan bij het bredere verzamelbeleid van het echtpaar, dat zich kenmerkte door een nauwe betrokkenheid bij kunstenaars en een scherp oog voor de internationale doorwerking van Cobra binnen de naoorlogse schilderkunst.

Griet Bonne, Joséphine Vandekerckhove