Roger Bissière (1886-1964) vormt een sleutelfiguur binnen de Franse schilderkunst van de twintigste eeuw. Hoewel hij in zijn vroege carrière sterk verbonden was met het Parijse kunstmilieu en in contact stond met kunstenaars als Georges Braque, André Lhote en André Favory, ontwikkelde hij pas op latere leeftijd zijn karakteristieke beeldtaal. Zijn werk evolueerde van een eerder rationele, door het kubisme beïnvloedde benadering naar een diep persoonlijke vorm van lyrische abstractie. Daarin kwamen intuïtie, innerlijke poëzie en zijn verfijnd kleurgevoel centraal te staan.

Bissière is slechts met één werk vertegenwoordigd in de collectie Vandenhove. Toch vormt La Toussaint (1955), ‘Allerheiligen’ in het Frans, een belangrijk werk dat zijn late stijl op exemplarische wijze belichaamt.

Het schilderij ontstond na een turbulente periode in het leven van de kunstenaar. Tijdens de Tweede Wereldoorlog trok hij zich terug in zijn geboortestreek Boissièrette, in het departement Lot en schilderde hij amper. Kort daarna werd hij getroffen door een ernstige oogziekte die hem bijna volledig het zicht ontnam. Deze crisis leidde echter tot een onverwachte artistieke vernieuwing. Samen met zijn vrouw Mousse vervaardigde hij wandtapijten uit restmaterialen. Deze praktijk leerde hem opnieuw kijken naar kleur, textuur en de gelaagdheid van materie. De ervaring van het stapelen, combineren en het laten resoneren van materialen vormde de basis voor een nieuwe schilderkunst. In 1947 begon hij vanuit de behoefte naar nieuwe uitdrukkingsmiddelen te schilderen met tempera. In zijn matte schilderijen uit deze periode werden kleurvlakken en vormen niet langer opgebouwd vanuit een rationele constructie, maar vanuit een innerlijke drijfveer. 

Vanaf 1954 keerde Bissière terug naar olieverf, waarbij clair-obscur, transparantie en diepte opnieuw een centrale rol kregen. La Toussaint behoort tot deze vernieuwde fase. Het werk toont geen letterlijk landschap, maar vormt een evocatie ervan, aan de hand van suggestieve vormen, subtiele ellipsen en atmosferische kleurvlakken, die de zichtbare wereld laten vervagen, ten voordele van de innerlijke beleving. Deze benadering maakte hem tot een referentiepunt voor de jonge generatie kunstenaars in het naoorlogse Frankrijk.

Fien Vaneenooghe