Peter Klasen (1935) groeide op in een kunstminnend milieu, maar zijn persoonlijke artistieke visie werd al vroeg gevormd door destructie: een traumatisch bombardement op zijn geboortestad Lübeck in 1942. In 1959 vertrok hij met een studiebeurs naar Parijs, waar hij de Duitse kunstenaarsgemeenschap binnen de kosmopolitische neo-avant-garde in Parijs vervoegt en met wie hij de klassieke modernistische vormentaal zou openbreken door zijn interesse in de rauwe werkelijkheid en in de grens tussen subjectieve ervaring en objectieve registratie. Klasens vormentaal valt te omschrijven als ‘magisch monumentalisme’: dagelijkse objecten worden via een gedetailleerde sjabloontechniek teruggebracht tot hun wezenlijke, vaak ‘dreigende’ essentie. Elke menselijke warmte wordt doelbewust uit de afbeelding gewist. In zijn eerbetonen aan voorgangers als Schwitters, Léger en Malevitsj herschikt Klasen iconische tekens tot wat hij peinture-avertissement noemt, een schilderkunst die als waarschuwing moet dienen.  Klasen laat fragmenten van het menselijk lichaam wedijveren met industriële hekkens en afgesloten ruimtes, wat een sfeer van beklemming en existentiële eenzaamheid teweeg brengt. In series zoals Lost Landscapes verweeft hij de grote catastrofes sinds de Tweede Wereldoorlog (zoals de Shoah en de huidige ecologische crisis) tot een ‘visueel geweten’.

Zijn invloedrijke positie in de naoorlogse kunstgeschiedenis blijkt uit zijn docentschappen aan gerenommeerde Europese academies en uit zijn deelname aan toonaangevende tentoonstellingen zoals Mythologies quotidiennes in het Musée d’Art Moderne in Parijs in 1964. Zijn werk blijft een scherpe reflectie op de de-individualisering en de manipulatie van de mens binnen een globaliserende samenleving.

Gaine (1972) kent een scherpe, horizontale tweedeling tussen een industrieel bovenpaneel en een anatomisch ondersegment. In het onderste deel staat een zwart-witafbeelding van een vrouwelijk onderlichaam centraal, gehuld in een nauwsluitend korset met veters en jarretels. Dankzij de uiterst fijnzinnige gelaagdheid van potlood, pastel en dunne acryl heeft deze weergave een gladde, klinische textuur gekregen die doet denken aan commerciële fotografie. Direct daarboven bevindt zich een grijs vlak in de vorm van een instrumentenbord. Dit paneel is voorzien van tastbare, technische details: twee zwarte schakelaars, twee felrode elektriciteitsdraden en een centrale meter waarvan de wijzer in een rode zone staat. Met deze directe confrontatie tussen mechanische apparatuur en het beeld van de ingesnoerde menselijke vorm addresseert Klasen de technologische inkapseling van het lichaam. De kunstenaar hanteert hierbij een feilloze airbrush-techniek op het papier. Elk spoor van een persoonlijke, handmatige schildertoets is resoluut geëlimineerd ten gunste van een kille, industriële esthetiek.

Fay De Maesschalck