De Weense Kunstenaar Hermann Nitsch (1938-2022) was medeoprichter en prominent figuur in de Wiener Aktionismus-beweging. Deze beweging had haar hoogtepunt in de jaren ’60 en trachtte een radicaal antwoord te bieden op de Westerse consumptiecultuur. Bij de groepering stond anti-estheticisme centraal, alsook het gebruik van performance. Andere leden van de Wiener Aktionismus-groep waren Otto Mühl, Günter Brus, Rudolf Schwartzkogler, Adolf Frohner en Alfons Schilling. Nitsch was evenwel degene die in 1964 het manifest van de beweging schreef, getiteld ‘Das Lamm’.

Al tijdens zijn studies interesseerde Nitsch zich vooral in het samenspel van beeldende kunsten, muziek en theater. Vanaf 1959, nadat hij een tentoonstelling in het Weense Künstlerhaus had bezocht waar onder anderen Jackson Pollock, Willem de Kooning, Antoni Tàpies en Arnulf Rainer te zien waren, richtte de kunstenaar zich op het tachisme, een stroming die volgens hem slaagde in wat hijzelf probeerde te bereiken met zijn theater. Nitsch’ dramaturgisch concept droeg de naam Orgien-Mysterien-Theater en was geworteld in ‘literaire en zintuiglijke taal’. Concreet nam dit de vorm aan van een Gesamtkunstwerk, waarbij Aktionsmalerei (Action Painting) een centrale rol speelde. De kunstenaar gebruikte onder andere bloed, ingewanden en karkassen van geslachte dieren als middel om beeldende kunst te produceren.

Tussen 1960 en 1967 vinden de meest beruchte en besproken Malaktionen van de kunstenaar plaats. Deze performances waarbij eerst Aktionsmalerei en later ook Body Art aan te pas kwam, veroorzaakten steevast ophef, lokten protest uit en leidden voor Nitsch tot drie veroordelingen en een gevangenisstraf.

Dit werk stamt uit een latere periode van Nitsch’ carrière (1989-1990). De Wiener Aktionismus-groep was reeds ontbonden en de radicale vernieuwing van de kunstenaars was over zijn hoogtepunt heen. Nitsch bleef desondanks gedurende zijn hele carrière Malaktionen uitvoeren. Getuige hiervan is het werk van 2 op 3 meter dat Charles Vandenhove in 1990 aankocht, een werk dat tot stand kwam door middel van de dripping-techniek, waarbij oranje, rode, bruine, okeren en zwarte olieverf over elkaar heen gebruikt zijn. Mogelijks werd dit werk gemaakt in Schloss Prinzendorf, het kasteel waar Nitsch in 1989 en 1990 verbleef en waar hij destijds Malaktionen uitvoerde, alsook meerdaagse theatervoorstellingen.

Sara Schelstraete