Andres Serrano werd in 1950 in New York geboren in een katholiek gezin met een Afro-Cubaanse moeder en Hondurese vader. Na aanvankelijk schilderkunst te hebben gestudeerd legde hij zich toe op de fotografie. Niettemin stelt hij dat hij ‘zichzelf nooit als een fotograaf beschouwde. Ik studeerde schilderkunst en beeldhouwkunst en ik zie mezelf als een kunstenaar met een camera’.

Zijn oeuvre, met thema’s als dood, geweld en religie, heeft vaak een maatschappijkritische toon. Daarbij schuwt Serrano de controverse niet: portretten van leden van de Ku Klux Klan en close-ups van lijken in het lijkenhuis zijn typische voorbeelden van onderwerpen die doorgaans als aanstootgevend of extreem worden beschouwd. Piss Christ (1987), de foto van een crucifix ondergedompeld in urine, werd zelfs het onderwerp van verhitte debatten in de late jaren 1980 en 1990. Het werk is illustratief voor zijn oeuvre waarin christelijke symboliek wordt gecombineerd met een fascinatie voor lichaamsvochten (urine, bloed, sperma) – motieven die niet los kunnen worden gezien van de AIDS-epidemie in deze jaren. Vaak combineert Serrano daarbij het sacrale en het profane: abjecte onderwerpen worden gefotografeerd in mooie, verleidelijke of betoverende kleuren.

Istanbul (Sisters) (1996), dat zowel in een kleine editie in kleur als in een grote oplage (125 exemplaren) in zwart-wit in kleiner formaat bestaat, vormt een voortzetting van Serrano’s interesse in religieuze symboliek en in de wijze waarop menselijke lichamen gepolitiseerd worden. De foto toont twee gesluierde jonge vrouwen in hidjab, enkel een klein deel van het gelaat is zichtbaar. De titel geeft aan dat de foto werd genomen in Turkije, een land dat zich profileerde als een seculiere natie en waar de hoofddoek op publieke plaatsen was verboden – een politiek die later geheel ongedaan werd gemaakt. Op het moment dat de foto werd genomen kan de kledij dus eerder het gevolg zijn van een vrije keuze of van een nadrukkelijke uiting van een geloof dan een opgelegde verplichting.

Met de hoofden en handen die elkaar raken straalt het werk een genegenheid uit. Tegen de neutrale achtergrond lijken de beide lichamen, gehuld in het zwarte gewaad, zelfs te versmelten tot één geheel. Tezelfdertijd ontstaat een spiegelbeeld. Met de twee hoofden die naar elkaar neigen, de blikken die op elkaar zijn gericht en de beide aan elkaar lijkende handen, speelt de foto met diverse vormen van verdubbeling.

Steven Jacobs