De Spaanse kunstenaar Antoni Tàpies (1923-2012) startte in de jaren 1940 met schilderijen in een surrealistische stijl geïnspireerd door Paul Klee en Joan Miró. De lineaire elementen van Klee en Miró die ook aan Oosterse kalligrafie herinneren, blijven een rol spelen in zijn gehele oeuvre. Maar snel evolueerde Tàpies naar de art informel met schilderijen die werden omschreven als ‘pintura matèrica’ waarin onconventionele materialen zijn geïncorporeerd. Met onder meer klei, marmerpoeder, papier en vodden construeert hij grote doeken waarin bruinen en okers vaak domineren. Aandacht voor de tastbaarheid van de materie combineert Tàpies met een belangstelling voor schriftuur en symbolen (die vaak alluderen op de Catalaanse identiteit) en een interesse in dagelijkse voorwerpen. Hij groeide uit tot een van de meest vooraanstaande Spaanse kunstenaars uit de tweede helft van de twintigste eeuw.

Samarretta is een carborundumgravure, een diepdruktechniek waarbij men een afdruk nalaat van een collage van mogelijks verschillende materialen op een drukplaat. Bij deze gravure liet de koolstofmix, die gebruikt werd om te drukken, een korrelig reliëf na op de drager. Zo recreëert Tàpies de tactiliteit die zijn schilderwerken en sculpturen vaak typeren. Bij Samarretta resulteert de carborundumtechniek in de illusie van een objet trouvé: het witte singletje lijkt bijna als collage in de verf geplakt, maar is eigenlijk gecreëerd door een combinatie van de witte verf bovenop het korrelige reliëf van het drukken. 

In de jaren 1960 begint Tàpies in zijn materiewerken meer afbeeldingen of evocaties van dagelijkse voorwerpen te gebruiken. Ze zijn tactiel en verlenen aan het dagdagelijkse, diep menselijke gebruiksobject een monumentale en waardige status. Hierbij maakt Tàpies geen onderscheid tussen banale en de meer ‘verheven’ objecten: hij geeft graag aandacht aan gebruiksvoorwerpen, die vaak over het hoofd gezien worden.

Madelon Dendooven