De Belgisch-Franse kunstenaar Raoul Ubac (geboren Rudolf Gustav Maria Ernst Ubach, 1910-1985) groeide op in Malmédy en vormde zich artistiek in de avant-garde kringen van Parijs en Keulen. Hij is vooral bekend geworden als surrealistische pionier in experimentele fotografie. Beïnvloed door onder meer Man Ray en Elfriede Stegemeyer ontwikkelde Ubac in de jaren 1930 fotogrammen, fotomontages en -collages, surimpressions, virages en solarisaties. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verbleef hij in Brussel en kwam er in contact met de Belgische surrealisten.

Na de Tweede Wereldoorlog distantieerde hij zich van het surrealisme en legde zich toe op een abstracte, ‘fossiele’ beeldtaal, waarmee hij aansluiting vond bij de Cobra-beweging. Ubac verliet in 1945 ook de fotografie en legde zich toe op verschillende materialen en technieken: leisteengravures, pentekeningen, gouaches en schilderijen, maar ook tal van toegepaste kunstvormen, waaronder glasramen, mozaïeken, wandtapijten en boekillustraties. In al deze media ontwikkelde Ubac een visueel coherent oeuvre waarin texturen en reliëfs, uitgepuurde vormen en lijnen centraal staan, beeldelementen die reeds in zijn fotografisch werk aanwezig waren. Levendige kleuren ruimden al snel plaats voor een sober kleurenpalet van grijzen en aardetinten.

Composition 63 (1963) toont een gestileerde, abstracte figuur opgebouwd uit zwarte, breed aangezette stroken van gouache op papier. De compositie verraadt een gelaagd proces, waarbij de figuur als een soort reliëf uit de materie van de drager naar voren lijkt te komen eerder dan op deze drager te zijn aangebracht. Ubac brengt de verf zowel dekkend als gewassen aan en creëert structuur, licht en diepte door middel van het krassen in de verflaag, waarmee hij ook de vezelstructuur van het papier blootlegt. In die zin ligt dit werk in lijn met zijn leisteengravures uit dezelfde periode.

Griet Bonne, Joséphine Vandekerckhove