De Belgisch-Franse kunstenaar Raoul Ubac (geboren Rudolf Gustav Maria Ernst Ubach, 1910–1985) groeide op in Malmédy en vormde zich artistiek in de avant-gardekringen van Parijs en Keulen. Hij is vooral bekend geworden als surrealistische pionier in experimentele fotografie. Beïnvloed door onder meer Man Ray en Elfriede Stegemeyer ontwikkelde Ubac in de jaren 1930 fotogrammen, fotomontages en -collages, surimpressions, virages en solarisaties. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verbleef hij in Brussel en kwam er in contact met de Belgische surrealisten.

Na de Tweede Wereldoorlog distantieerde hij zich van het surrealisme en legde zich toe op een abstracte, ‘fossiele’ beeldtaal, waarmee hij aansluiting vond bij de Cobra-beweging. Ubac verliet in 1945 ook de fotografie en legde zich toe op verschillende materialen en technieken: leisteengravures, pentekeningen, gouaches en schilderijen, maar ook tal van toegepaste kunstvormen, waaronder glasramen, mozaïeken, wandtapijten en boekillustraties. In al deze media ontwikkelde Ubac een visueel coherent oeuvre waarin texturen en reliëfs, uitgepuurde vormen en lijnen centraal staan, beeldelementen die reeds in zijn fotografisch werk aanwezig waren. Levendige kleuren ruimden al snel plaats voor een sober kleurenpalet van grijzen en aardetinten.

Het abstracte Labour, traînée blanche (1965) is opgebouwd uit een korrelige oppervlaktestructuur in grijs- en aardetinten en verdeeld in drie stroken, horizontaal en – subtieler – ook verticaal. Centraal zorgt een reliëf van fijne, parallelle lijnen voor ritme, beweging en diepte. De textuur van het oppervlak refereert aan leisteen, een veelgebruikt materiaal in zijn naoorlogse oeuvre. Dit effect wordt bekomen door het gebruik van hars, waarmee hij midden jaren 1960 experimenteerde.

Griet Bonne, Joséphine Vandekerckhove